Boşanma davalarında mal paylaşımı, eşlerin evlilik birliği süresince edindikleri malların nasıl bölüştürüleceğini belirleyen kritik bir süreçtir. Türk Medeni Kanunu'na göre 2002 yılından itibaren yasal mal rejimi olarak "edinilmiş mallara katılma rejimi" kabul edilmiştir. Bu rehberde mal paylaşımının tüm detaylarını inceliyoruz.
Edinilmiş Mal ve Kişisel Mal Ayrımı
Mal paylaşımında en temel ayrım, edinilmiş mallar ve kişisel mallar arasındadır. Edinilmiş mallar, evlilik süresince çalışma karşılığı elde edilen gelirler, sosyal güvenlik ödemeleri, iş gücü kaybı tazminatları ve kişisel malların gelirleridir. Maaş, kira geliri, faiz geliri ve şirket karı edinilmiş mal kapsamındadır. Kişisel mallar ise evlilik öncesi edinilen mallar, miras yoluyla edinilen mallar, karşılıksız kazanmalar ve manevi tazminat alacaklarıdır.
Mal Paylaşımı Nasıl Hesaplanır?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden borçlar düşülür ve net değer bulunur. Her eş, diğer eşin net edinilmiş mallarının yarısı üzerinde hak sahibidir. Örneğin evlilik süresince bir eşin adına kayıtlı 2 milyon TL değerinde bir ev alınmışsa ve kredi borcu ödenmişse, diğer eş bu evin değerinin yarısını yani 1 milyon TL talep edebilir.
Katkı Payı ve Değer Artış Payı Alacağı
Bir eşin, diğer eşin kişisel malının edinilmesine, korunmasına veya iyileştirilmesine katkıda bulunması halinde katkı payı alacağı gündeme gelmektedir. Örneğin, eşlerden birinin miras kalan evin tadilatı için kendi gelirinden harcama yapması durumunda, bu katkının güncel değeri üzerinden alacak hakkı doğmaktadır. Değer artış payı ise bir eşin malının değerinin artmasına diğer eşin katkısı olduğu durumlarda söz konusu olmaktadır.
Aile Konutu Şerhi
Eşlerin birlikte yaşadığı konut, aile konutu olarak özel bir koruma altındadır. Aile konutu üzerinde eşlerden birinin tek başına tasarrufta bulunması (satış, ipotek, kira) diğer eşin açık rızası olmadan mümkün değildir. Aile konutu şerhi tapuya işlenerek üçüncü kişilere karşı da korunma sağlanmaktadır. Boşanma halinde aile konutunun kime bırakılacağı konusunda mahkeme, çocukların üstün yararını ve tarafların ekonomik durumlarını göz önünde bulundurmaktadır.
Şirket Hisseleri ve Ticari İşletmeler
Evlilik süresince kurulan veya değer kazanan şirket hisseleri ve ticari işletmeler de mal paylaşımının konusu olabilmektedir. Şirket değerlemesi için bağımsız mali müşavir veya bilirkişi raporu alınması gerekmektedir. Şirketin gerçek piyasa değerinin tespiti, özellikle aile şirketlerinde karmaşık bir süreç olabilmektedir.
Sonuç
Mal paylaşımı süreci, hem hukuki hem de mali açıdan karmaşık bir süreçtir. Her davanın kendine özgü koşulları olduğundan, haklarınızı tam olarak koruyabilmek için alanında uzman bir avukattan destek almanızı öneriyoruz. Büromuz, boşanma ve mal paylaşımı davalarında müvekkillerine kapsamlı hukuki danışmanlık sunmaktadır.